Sof foyda

Biznes va buxgalteriya hisobida sof foyda — bu tashkilotning daromadidan sotilgan mahsulot tannarxi, xarajatlar, eskirish va amortizatsiya, foiz xarajatlari, soliqlar va boshqa xarajatlar ayirilgandan keyin qoladigan summa.

U hisobot davri davomida barcha daromad va foydalar yigʻindisidan barcha xarajat va yoʻqotishlar ayirilgandan keyin qoladigan qoldiq sifatida hisoblanadi, hamda kompaniya faoliyati natijasida aksiyadorlar kapitalining sof oʻsishi sifatida ham taʼriflanadi. Bu koʻrsatkich yalpi foydadan farq qiladi, chunki yalpi foydada faqat sotilgan mahsulot tannarxi foydadan ayiriladi.

Uy xo‘jaligi va jismoniy shaxslar uchun sof foyda — bu yalpi foydadan soliqlar va boshqa majburiy ajratmalar (masalan, majburiy pensiya badallari) ayirilgandan keyin qoladigan summa.

Sof foyda oddiy aksiyalar egalari oʻrtasida dividend sifatida taqsimlanishi yoki kompaniyada taqsimlanmagan foyda sifatida qoldirilishi mumkin. foyda va daromad atamalari koʻpincha sinonim sifatida ishlatiladi, shuning uchun sof foyda va sof daromad tushunchalari ham oʻzaro almashtirib qoʻllanadi. Baʼzan daromad atamasi ham sof daromad oʻrnida ishlatiladi, ammo bu aniq emasligi sababli tavsiya etilmaydi.

Sof daromad norasmiy tarzda pastki qator deb ataladi, chunki u odatda kompaniyaning Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotining oxirgi qatorida joylashadi (unga qarama-qarshi atama — yuqori qator, yaʼni Tushum (buxgalteriya)tushum]]).

Oddiy tushuntirishda sof foyda — bu barcha xarajatlar toʻlangandan keyin qoladigan pul. Amaliyotda esa bu katta tashkilotlarda murakkab hisob-kitoblarni talab qiladi. Buxgalter yoki hisobchi daromad va xarajatlarni aniq faoliyat sohasi va kontekstiga mos ravishda toʻgʻri tasniflashi kerak.

Sof foyda odatda har bir hisobot davrimoliyaviy yil]] uchun hisoblanadi. Ayiriladigan asosiy elementlarga soliq xarajatlari, moliyalashtirish xarajatlari (masalan, foiz xarajatlari) va kichik ulush kiradi. Shuningdek, imtiyozli aksiyalar boʻyicha dividendlar ham ayiriladi (garchi ular xarajat hisoblanmasa ham).

Savdo faoliyati bilan shugʻullanuvchi korxonalar uchun ayiriladigan xarajatlarga sotilgan mahsulot tannarxi, savdo chegirmalari va qaytarilgan mahsulotlar kiradi. Ishlab chiqaruvchi korxonalar uchun esa reklama, ishlab chiqarish, dizayn va tadqiqot xarajatlari ham hisobga olinadi. Sof foydani operatsion foydaga boshqa foydalarni qoʻshib, soʻng soliqlarni ayirish orqali ham hisoblash mumkin.

Sof foyda marjasi — bu sof foydaning tushumga nisbati boʻlib, u rentabellikni foizda ifodalaydi.

Sof foyda quyidagicha hisoblanadi:

${\displaystyle {\text{Sof foyda}}={\text{Savdo tushumi}}-{\text{Umumiy xarajatlar}}}$

Batafsil formula:

${\displaystyle {\text{Sof daromad}}={\text{Yalpi foyda}}-{\text{Operatsion xarajatlar}}-{\text{Boshqa xarajatlar}}-{\text{Soliqlar}}-{\text{Foizlar}}+{\text{Boshqa daromadlar}}}$

Sof foyda korxonaning asosiy rentabelligini ifodalaydi. Xarajatlarni taqsimlash (ayniqsa umumiy xarajatlar) murakkab boʻlishi mumkin, chunki ular aniq bir loyiha yoki mahsulotga toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlanmaydi.