Rasht (Eron)

Rasht
Rasht; forscha: رشت‎‎; Rašt
	Shahar
	37°16′28″N 49°35′20″E / 37.27444°N 49.58889°E
Mamlakat	Eron
uston	Gilon
shahriston	Rasht
baxsh	Markaziy tuman
Hukumat
• Hokim	Rahim Shugʻiy
Maydon	95 km2 (37 kv mi)
Rasmiy til(lar)i	fors tili
Aholisi (2016)	679 995
Vaqt mintaqasi	UTC+3:30
Telefon kodi	+98
	Rasht

Rasht (forscha: رشت‎‎ Rašt) — Erondagi shahar. Gilon ostonining maʼmuriy markazi. Aholisi 418 ming kishidan ziyod (1990-yillar oxiri). Avtomobil yoʻllari orqali Tehron shahri va Kaspiy dengizi sohilidagi hududlar bilan bogʻlangan. Ipakchilik markazi (14-asrdan). Toʻqimachilik, oziq-ovqat (jumladan, tamaki, choy), yogʻochsozlik, elektrotexnika, oyna-shisha sanoati korxonalari bor. Hunarmandchilik (metall, yogʻoch oʻymakorligi, badiiy kashtachilik) rivojlangan.

Eron tarixida Rasht chegaradosh shahar bo'lib qoldi va uning tarixiy laqablaridan biri "dār al-marz" (Chegara o'lkasi) edi.

Demografiyasi

Aholisi

Aholining oʻsishi
Yil	Aholi	±% y.oʻ.s.
1986	290,897	—
1996	417,748	+3.69%
2006	551,161	+2.81%
2011	639,951	+3.03%
2016	679,995	+1.22%
manba:

Rasht shahri mamlakatning shimolidagi aholisi eng koʻp shahar va Eronning metropolislaridan biri hisoblanadi.

2006-yilgi Milliy aholini roʻyxatga olish vaqtida shahar aholisi 159 983 xonadonda yashovchi 551 161 kishini tashkil qilgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 204 054 ta xonadondan iborat 639 951 kishi bor edi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida 228 142 ta xonadonga boʻlingan 679 995 kishi istiqomat qilgan.

Tili

Rasht aholisi asosan gilyanlar (98/2%) boʻlib, ular gʻarbiy gilyaniy tilining rashtiy shevasida gaplashadi.

Madaniyati

Rasht aholisi sanʼatga, oziq-ovqat va kiyim-kechaklarga koʻp pul sarflaydi. Ular boʻsh vaqtlarini kinoteatrlar, sanʼat koʻrgazmalari, musiqa konsertlari, shaharda yiliga koʻp oʻtkaziladigan xalqaro kitob yarmarkalariga borish bilan oʻtkazadilar. Shuningdek, munitsipalitet yoshlarni sogʻlom va bunyodkorlik faoliyatiga jalb qilish uchun sport, madaniy yoki axborot texnologiyalari boʻyicha musobaqalarni tashkillashtiradi. Eng sevimli tanlov bu har yili eng yaxshi yosh blogerlarni taqdirlaydigan yillik blogerlik tanlovidir.

Rasht Eron tarixida muhim rol oʻynagan. Bu Eronning Rossiya va Yevropaga kirish eshigi edi, shuning uchun u gʻarbiy meʼmorchilik taʼsirida boʻlgan. Eronning birinchi ommaviy kutubxonasi shu yerda qurilgan va u Eronda qizlarning maktabga borishiga ruxsat berilgan birinchi shahar edi.

Eronning Isfahon va Rasht shaharlari 2015-yil 11-dekabrda YuNESKOning ijodiy shaharlar tarmogʻiga qabul qilindi. Isfahon oʻzining ijodiy hunarmandchiligi va xalq amaliy sanʼati va Rashtning oʻziga xos gastronomiyasi tufayli roʻyxatga olingan. Rasht kashtachiligi shahar va Gilon viloyatiga xos hunarmandchilik va sanʼatdir.

2015-yilning 4-yanvarida Rasht 4500 yildan koʻproq vaqt oldin Gilonning siyosiy markazi sifatida tanlangan. Oʻshanda 4-yanvar sanasi mamlakatning rasmiy taqvimiga Rasht kuni sifatida kiritilgan.

Oshxonasi

Rasht aholisining asosiy oziq-ovqatlari turli xil baliqlardir. Mirzoqosimi, vavishka (haggisning bir turi), nargiziy, bagʻala gʻatogʻi va ashpal (ikra) ham mashhur mahalliy taomlardir. Rashteh xoshkar mashhur shirinlik hisoblanadi. Zaytun parvardeh — zaytun va anordan tayyorlanadigan delikatesdir, bu shaharda mashhur ziravor hisoblanadi.

Rose de Rescht

Rosa 'de Reschtʼ, koʻplab eski bogʻ atirgullari kabi, qiziqarli tarixiy voqeani taqdim etadi. Eronda paydo boʻlgan bu nav haqida 19-asr oxirida Angliyada xabar berilgan, ammo keyin u unutilgan. 1945-yilda Miss Nensi Lindsi tomonidan Eronning ustonlaridan birining markazi Rasht yaqinida qayta kashf etilgan va Buyuk Britaniyaga qaytarilgan va u yerda 1950-yillarda qaytadan taqdim etilgan. Bugungi kunda u koʻplab sovrinlarni qoʻlga kiritib, Viktoriya sinfida namoyish etilmoqda.

Qardosh shaharlari

Rasht quyidagi shaharlar bilan birodarlashgan:

Astraxan, Rossiya
Moskva, Rossiya
Moʻlton, Pokiston
Trabzon, Turkiya