Arjuna mukofoti

Arjuna mukofoti
Mukofot sohasi	Sportga qo'shgan ulkan hissasi uchun fuqarolik mukofoti (individual/jamoa)
Tashkilotchi	Hindiston hukumati
Mamlakat	Hindiston
Birinchi berilgan yili	1961
Oxirgi berilgan yili	2020

Arjuna mukofoti rasmiy ravishda sport oʻyinlardagi eng yaxshi faoliyati uchun beriladi. Arjuna mukofoti Hindistonning ikkinchi eng yuqori sport mukofoti boʻlib, undan yuqorisi Khel Ratna mukofotidir. Mukofot qadimgi Hindistonning sanskrit eposi boʻlmish Mahabharata qahramonlaridan biri Arjuna sharafiga nomlangan. U dostonning bosh qahramonidir. U qadimgi Hindistonning qahramonlari Rama va Parshuramadan keyingi eng buyuk jangchilaridan biri sanaladi.Hinduizmda u mehnatsevarlik, fidoyilik va diqqatni jamlash ramzi sifatida koʻrilgan. Mukofot egalari har yili Yoshlar ishlari va sport vazirligi tomonidan taqdirlanadi. 1991-1992-yillargacha yaʼni Khel Ratna mukofoti taqdim etilishidan oldin Arjuna mukofoti Hindistonning eng yuqori sport mukofoti edi. Mukofot uchun nomzodlar barcha hukumat tomonidan tan olingan Milliy sport federatsiyalari, Hindiston Olimpiya assotsiatsiyasi, Hindiston sport boshqarmasi (SAI), Sportni ommalashtirish va nazorat qilish kengashlari, shtat va ittifoq hududi hukumatlari tomonidan tavsiya etiladi. Gʻoliblar xalqaro miqyosda toʻrt yil davomida sport sohasida yaxshi natijalarga erishganligi, sport mahorati va intizom hissini namoyon etgani uchun taqdirlanadi. Ular vazirlik tomonidan tuzilgan qoʻmita tomonidan tanlab olinadi.

1961-yilda mamlakatning taniqli sport arboblarini taqdirlash maqsadida taʼsis etilgan bu mukofotga yillar davomida bir qator oʻzgartirishlar kiritilgan, koʻrib chiqilgan va ratsionalizatsiya qilingan. Mukofot 1977-yilda barcha tan olingan sohalarni qamrab olish uchun kengaytirildi, masalan, 1995-yilda mahalliy oʻyinlar va jismoniy nogironlar toifalari ham joriy etildi. Shuningdek, shu yili umri davomida qoʻshgan hissalari uchun toifasi ham joriy etildi, bu esa 2002-yilda ushbu mukofotdan alohida tarzda beriladigan Dhyan Chand mukofotini yaratishga olib keldi. 2018-yildagi soʻnggi tahrirda mukofot faqat Olimpiada oʻyinlari, Paralimpiya oʻyinlari, Osiyo o'yinlari, Hamdo'stlik o'yinlari, Jahon chempionati va Jahon kubogi, shuningdek, kriket, mahalliy oʻyinlar va parasport kabi sport musobaqalarida gʻolib boʻlgan sportchilarga berilishi nazarda tutildi.

2001-yildan beri mukofot faqat quyidagi toifalarga kiruvchi gʻoliblarga beriladi:

• Olimpiya oʻyinlari / Osiyo oʻyinlari / Hamdoʻstlik oʻyinlari / Jahon kubogi / Jahon chempionati va kriket musobaqalari gʻoliblari
• Mahalliy oʻyinlar gʻoliblari
• Jismoniy imkoniyati cheklanganlarning sportdagi yutuqlari uchun

Pul mukofoti 1977-1978-yillarda 2 yil davomida oyiga 200 ₹ (2,60 AQSH dollari) stipendiya sifatida joriy qilingan. U 1986-yilda bir martalik pul mukofoti 5 000 ₹ (66 AQSH dollari), 1987-yilda 20 000 ₹ (260 AQSH dollari) ga, 1993-yilda ₹ 50 000 (660 AQSH dollari) ga qayta koʻrib chiqildi. 1998-yilda 1,5 lak (2 000 AQSH dollari), 2001-yilda 3 lakh (3 900 AQSH dollari), 2009-yilda 5 lakh (6 600 AQSH dollari)ga va 2020-yilda 15 lakh (02 yilda 02 AQSH dollari) gacha oshirildi.