Shahrizor iyolati

Shahrizor iyolati
arabcha: إيالة شهرزور‎‎
usmonli turkcha: ایالت شهر زور‎‎

Iyolat
Tegishli	Usmonlilar imperiyasi
Maʼmuriy markazi	Karkuk Sulaymoniya (1784-yildan keyin)
Asos solingan sanasi	1554
Bekor qilingan sanasi	1862
Xaritada
43°52′00″N 18°25′00″E / 43.86667°N 18.41667°E / 43.86667; 18.41667

Shahrizoriyolati (arabcha: إيالة شهرزور‎‎, usmonli turkcha: ایالت شهر زور‎‎) — Usmoniylar davlatining hozirgi Iroq Kurdistoni hududini qamrab olgan yarim mustaqil iyolati.

Usmonlilar 1554-yilda mintaqani bosib olgach, mintaqa hukumatini kurd rahbarlariga topshirishga qaror qiladi, shuning uchun mazkur iyolat toʻgʻridan-toʻgʻri Usmonli maʼmuriy tizimiga kiritilmagan. Voliylar kurd urugʻlari aʼzolari boʻlib, hududda kamdan-kam hollarda Usmonli garnizonlari boʻlgan.

18—19-asrlarda iyolatda Bobon urugʻi hukmronlik qila boshladi. Bu urugʻ aʼzolari deyarli toʻliq muxtoriyat evaziga Usmonlilar imperiyasining Eron bilan beqaror chegarasi xavfsizligini kafolatlash orqali oʻz hukmronligini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi. Karkuk shahrini oʻz ichiga olgan Baban sanjagʻi oila nomi bilan atalgan.

Bobonlar Kurdistonning Eron qismlarini nazorat qilgan Ardalon kurd shahzodalarini oʻzlarining tabiiy raqiblari deb hisoblardi. 1694-yilda Sulaymon Beg Eronga bostirib kirdi va Ardalon mirini magʻlub etdi. 1784-yildan keyin Bobonlar oʻz poytaxtlarini sulola asoschisi nomi bilan atalgan yangi Sulaymoniya shahriga koʻchirdi.

1850-yilda Bobonlar hukmronligi nihoyat tugatildi va mintaqa 1862-yilda Bagʻdod voliysining bevosita nazoratiga oʻtkazildi. Biroq, Bobonlarning qulashi qabilalar oʻrtasidagi munosabatlarning yomonlashishiga olib keldi va natijada paydo boʻlgan anarxiya faqat 20-asr boshlarida boshqa kurd urugʻi – Barzinjining paydo boʻlishi bilan yakunlandi.

XVII asrda Shahrizor iyolati sanjaklari: