Yaman Candar

Yaman Candar (turkcha: Yaman Candar) — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining asoschisi. Yaman Candar ushbu beklikni 1291-1309-yillar orasida boshqargan.

Yaman Candarning turkman qabilasidan ekanligidan boshqa hech qanday manbalar tarixda uchramaydi. Ammo uning turkmanlarning qaysi qabilasidan ekanligi manbalarda yoritilmagan. Islom ensiklopediyasiga koʻra, uning ismi Candar ham saroy qoʻriqchilari unvoni boʻlgan va Yaman Candar, katta ehtimol, Saljuqiylar saroyidagi candar yaʼni qoʻriqchi boʻlgan.

1291-yilda Koʻniya sultonligi qaram boʻlgan Hulokuiylar davlati oliy xoni Argʻun ibn Abaqaxon vafot etdi. Saljuqiylar shahzodasi Qilich Arslon (Qrimda yashovchi Kaykaus II ning oʻgʻli) Argʻun xonning oʻlimidan keyingi tartibsizliklar chogʻida 1292-yilda Saljuqiylar taxtiga kurashish uchun Onadoʻliga keldi. Uning asosiy ittifoqchisi Çobanoğulları bekligi edi. Koʻniya sultoni, Qilich Arslonning akasi Mesut Qilich Arslonni taʼqib ostiga oldi. Ammo Çobanoğulları bekligi beki Muzaffereddin Yavlak Arslan va Qilich Arslon jangda Mesutni magʻlubiyatga uchratdi. Mesut qamoqqa olindi. Biroq Yaman Candar kutilmagan hujum orqali ikki ittifoqchini magʻlub etdi. Mesut ozod qilindi va Muzaffereddin Yavlak Arslan qatl etildi.

Hulokuiylar davlatining yangi xoni Geyxatu Yaman Candardan mamnun boʻlib, Kastamonu (Turkiyaning Qoradengiz mintaqasi, ilgari Çobanoğulları bekligi mulki boʻlgan)ni Yaman Candarga iqto sifatida hadya etdi. Yaman Candarning keyingi hayoti haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. U, ehtimol, XIV asr boshlarida vafot etgan. Baʼzi manbalarda 1309-yilda vafot etganligi qayd etilgan.

Yaman Candarning vafotidan koʻp oʻtmay, Çobanoğulları bekligi Kastamonuni qaytarib olganlar. Beklik taxtiga oʻgʻli Süleyman Bey I oʻtirgan.