| Jozef-Luis Lagrange | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi | 25-yanvar 1736 Turin, Sardiniya Qirolligi |
| Vafoti | 10-aprel 1813 Parij, Birinchi Fransiya imperiyasi |
| Fuqaroligi |
|
Lagranj (Lagrange) Jozef Lui (1736.25.1, Turin – 1813.10.4, Parij) – fransuz matematigi va mexanigi, Berlin Fanlar akademiyasi aʼzosi (1759) va prezidenta (1766—87), Parij Fanlar akademiyasining aʼzosi (1772). Peterburg Fanlar akademiyasining faxriy aʼzosi (1776). Matematikanini mustaqil oʻrgangan. Turin artilleriya maktabini tugatgan va 19 yoshida shu maktabda professor boʻlgan. 1787-yildan Parijda yashagan. Parij oliy oʻquv yurtlarida professor (1795). Lagranj Eylernshlari asosida Lagranj variatsion hisobning asosiy tushunchalarini ishlab chiqdi va variatsiyalar usulini yaratdi. Uning „Analitik mexanika“ asari (1788) analitik va nazariy mexanika taraqqiyotida muhim oʻrin tutdi. Bunda mumkin boʻlgan siljish prinsipining analitik ifodasini berdi va shunga asosan statikaning asosiy masalalarini yechdi. Dinamikada oʻzining asosiy prinsiplari (qarang D’Alamber Lagranj prinsipi)dan foydalanib, istagan sistemaning harakat tenglamasini yechdi; umumlashgan koordinatalarni kiritdi.