| Düzdidil xonim | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi | tax. 1825 | ||||
| Vafoti | 1845-yil 18-avgust Konstantinopol, Usmoniylar davlati (hozirgi Istanbul, Turkiya) | ||||
| Dafn etilgan joy | Sulton xonimlar maqbarasi, Yangi masjid, Istanbul | ||||
| Turmush oʻrtogʻi | |||||
| Farzandlari |
| ||||
| |||||
| Uy | Usmoniylar (nikoh orqali) | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Düzdidil xonim (usmonli turkcha: دزددل قادین, forscha: دزد دل – „yuraklar oʻgʻrisi“; tax.1825-yilda tugʻilgan – 1845-yil 18-avgustda vafot etgan) – Usmoniylar davlati sultoni Abdulmajid I ning xotinlaridan biri.
Hayoti
Düzdidil xonim taxminan 1825-yilda tugʻilgan. Kelib chiqishi yarim abxaz, yarim cherkeslardan boʻlgan. Bezmiâlem Sulton uni oʻgʻli Abdulmajidga taqdim etgan. Düzdidil haram bosh xazinadorining nazorati ostida saroyda ulgʻaygan. Bir kuni Abdulmajid Düzdidilni pianino chalib oʻtirganida koʻrib qolgan va unga uylanmoqchi boʻlgan. Ular 1840-yilda turmush qurishgan va Düzdidilga „Katta iqbol“ (Bash Iqbol) unvoni berilgan.
1841-yil 13-oktyabrda Düzdidil xonim Eski Beşiktaş saroyida egizak qizlari Neyire Sulton va Munire Sultonni dunyoga keltirgan. Malikalaridan biri chaqaloqligida, ikkinchisi esa 2 yoshida vafot etgan.
1843-yil 17-avgustda Düzdidil xonim Eski Beylerbeyi saroyida uchinchi farzandi, qizi Jemile Sultonni, 1845-yil 23-fevralda esa Topkapi saroyida toʻrtinchi farzandi, qizi Samiye Sultonni dunyoga keltirgan. Biroq Samiye Sulton oradan 2 oy oʻtgach, 1845-yil 15-aprelda vafot etgan.
1843-yilda Istanbulga kelgan Charles White Düzdidil xonim haqida shunday deb yozgan:
Uchinchisi... goʻzalligi, shuningdek, magʻrur va oʻjar feʼli orqali ajralib turishi bilan esga olinadi.
Vafoti

Düzdidil xonim oʻsha paytda Istanbulda avj olgan sil epidemiyasining qurboniga aylandi. Uning uchun taxminan 1844-yilda hashamat bilan bezatilgan duo kitobi buyurtma qilindi. Uning maqomiga munosib ravishda duo kitobi nihoyatda dabdabali bezaklar bilan ishlangan. Düzdidil tirik qolgan qizidan ajratib qoʻyildi va izolyatsiya qilindi. Uni ona tomondan qarindoshi boʻlgan Jijan xonimning parvarishiga topshirishdi.
Düzdidil xonim 1845-yil 18-avgustda vafot etdi va Istanbuldagi Yangi masjidning sulton xonimlar maqbarasida dafn qilindi. Düzdidil vafot etganida Jemile Sulton atigi 2 yoshda edi. Uni Sulton Abdulmajidning boshqa xotinlaridan biri Perestu Sulton oʻz qaramogʻiga olgan. Perestu Sulton, shuningdek, sulton Abdulhamid II ni ham tarbiya qilgan.
Farzandlari
| Ismi | Tugʻilgan sanasi | Vafot sanasi | Izohlar |
|---|---|---|---|
| Neyire Sulton | 1841-yil 13-oktyabr | 1844-yil 14-yanvar | Munirening egizak singlisi, Beşiktaş saroyida tugʻilgan. Nuri Usmoniya masjidida dafn qilingan. |
| Munire Sulton | 1841-yil 13-oktyabr | 1841-yil 18-dekabr | Neyirening egizak singlisi, Beşiktaş saroyida tugʻilgan. Nuri Usmoniya masjidida dafn qilingan. |
| Jemile Sulton | 1843-yil 17-avgust | 1915-yil 26-fevral | 1 marta turmushga chiqqan, 3 oʻgʻil va 3 qiz farzand koʻrgan. |
| Samiye Sulton | 1845-yil 23-fevral | 1845-yil 15-aprel | Topkapı saroyida tugʻilgan. Çırağan saroyida vafot etgan va Yangi masjidda dafn qilingan. |
Yana qarang
- Usmoniylar sultonlarining xotinlari roʻyxati
- Kadın (unvon)
- Usmoniylar imperiyasi harami
Adabiyotlar
- Uluçay, M. Çağatay. Podshohlarning ayollari va qizlari. Oʻtuken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mulkning xonim sultonlari: Valida sultonlar, xotunlar, hasekilar, qadin efendilar, sulton efendilar. Oʻgʻlak nashriyoti, 2008. ISBN 978-6-051-71079-2.
- Brookes, Douglas Scott. Kanizak, malika va muallima: Usmonli haramidan ovozlar. Texas universiteti nashriyoti, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5.
- Paşa, Ahmed Cevdet. Tazakkir. [2]. 13 - 20, 2-jild. Turk Tarix Jamiyati bosmaxonasi, 1960.
- Qirollik bilgiqutisida nomaʼlum parametrlar qoʻllangan sahifalar
- 1820-yillarda tugʻilganlar
- 1845-yilda vafot etganlar
- 19-asrda sil kasalligidan vafot etganlar
- Usmoniylar imperiyasida sil kasalligidan vafot etganlar
- Abdulmajid I ning xotinlari