| Vasiliy Stalin | |
|---|---|
| Hayot davri | 24.03.1921-19.03.1962 |
| Fuqaroligi | SSSR |
| Otasi | Stalin Iosif |
Vasiliy Iosifovich Stalin (1962-yil 9-yanvardan - Jugashvili; 1921-yil 24-mart, Moskva, RSFSR - 1962-yil 19-mart, Qozon, Tatar ASSR, RSFSR, SSSR) - Sovet harbiy uchuvchisi, aviatsiya generali. Moskva harbiy okrugi havo kuchlari qoʻmondoni (1948-1952), Iosif Vissarionovich Stalinning kenja oʻgʻli.
Biografiyasi
Bolaligi
Vasiliy Stalin 1921-yil 24-martda Moskvada RSFSR Ishchi-dehqon inspektsiyasi va RSFSR millatlari boʻyicha xalq komissari Iosif Stalin va uning ikkinchi rafiqasi Nadejda Alliluyeva oilasida tugʻilgan.
Vasiliyning singlisi Svetlana Alliluyeva (1926-2011) va otasining birinchi turmushidan oʻgʻli Yakov Jugashvili (1907-1943) oʻgay ukasi bor edi. Vasiliy Stalinning asrab olingan oʻgʻli Artyom Sergeev bilan birga tarbiyalangan va oʻqigan. Vasiliy, oʻsha davrdagi partiya elitasining barcha bolalari singari, Moskvadagi 25-namunali maktabda oʻqidi.
1932-yil 9-noyabrda Vasiliyning onasi Nadejda Alliluyeva oʻz joniga qasd qildi. Xotini vafotidan soʻng, Iosif Stalin Kremldagi kvartirasini oʻzgartirdi. Kreml uy bekasi Karolina Vasilevna Tilning nazorati ostidagi bolalari va qarindoshlari yashagan Zubalovdagi dachaga ham bormay qoʻydi. Vasiliy ustidan nazoratni Stalin xavfsizligi boshligʻi, general Nikolay Vlasik va uning qoʻl ostidagilar amalga oshirdilar.
Urushdan oldingi xizmat davri
1938-yil noyabr oyida A. Myasnikov nomidagi Kachin harbiy aviatsiya maktabiga oʻqishga kiradi va uni 1940-yil mart oyida tugatgan. Oʻqituvchilarining soʻzlariga koʻra, Vasiliy oʻqishda oʻzini a'lochi talaba sifatida koʻrsatmagan. Vasiliy nazariy jihatdan darslarni yoqtirmasdi, lekin amalda u yaxshi uchuvchi boʻlib chiqdi. 1940-yil mart oyidan Moskva harbiy okrugi Harbiy havo kuchlarining 57-aviatsiya brigadasining 16-qiruvchi aviatsiya polkida xizmat qilgan, kichik uchuvchi boʻlgan. 1940-yil sentyabrdan Qizil Armiya Harbiy-havo kuchlari akademiyasida prof. N. E. Jukovskiy, oʻsha yilning dekabr oyida u Lipetsk aviatsiya eskadron komandirlari malakasini oshirish kurslariga oʻtkazildi. Kursni 1941-yil may oyida ularni tugatdi.
Ulugʻ Vatan Urushi davrida
Ikkinchi jahon urushining dastlabki kunlaridanoq u otasidan frontga ketishini soʻradi. 1941-yil may oyidan - Qizil Armiya Harbiy-havo kuchlari boshqarmasining 2-boʻlimi inspektori-uchuvchisi. 1941-yil sentyabrdan - Qizil Armiya Harbiy-havo kuchlari inspektsiyasi boshligʻi.
Urushdan keyingi xizmati
1946-yilgacha 286-qiruvchi aviatsiya diviziyasi qoʻmondoni sifatida, 1946-yil 18-iyuldan - GSOVG tarkibidagi 1-gvardiya qiruvchi aviatsiya korpusining qoʻmondoni (havo korpusining shtab-kvartirasi Vittstokda edi) boʻldi. 1946-yilda V.I.Stalinning otasiga havo kuchlari qoʻmondonligi va aviatsiya sanoati rahbariyati ishidagi kamchiliklar toʻgʻrisida yozgan xati tergov organlari tomonidan aviatsiya ishi ataladigan narsaning uydirilishining sabablaridan biriga aylandi. 1947-yil iyul oyida u Moskvaga Moskva harbiy okrugi havo kuchlari qoʻmondoni jangovar yordamchisi lavozimiga koʻchirildi. 1948-yil 17-yanvarda u Moskva harbiy okrugi havo kuchlari qoʻmondoni etib tayinlandi.
1950-yillar boshida Moskva shahar kengashi qarori bilan u yashagan Moskvaning Leningrad tumanida sport markazi va “Sovetskaya” mehmonxonasi qurilishi boshlandi, Vasiliy oʻsha yerda yashardi. Endi buning xotirasiga 301-xonadon uning nomi bilan ataladi.

Vasiliy Iosifovich Stalin (Djugashvili) 1962-yil 19-martda vafot etdi. Shifokorlarning soʻzlariga koʻra oʻlim sababi - spirtli ichimliklar bilan zaharlanishdir. (1998-yilda uning dafn marosimida boʻlgan uchinchi rafiqasi Kapitolina Vasilyeva alkogol bilan zaharlanish versiyasini shubha ostiga qoʻydi). 1962-yil 21-martda Vasiliy Stalin Qozondagi Arsk qabristoniga dafn qilindi.
Harbiy unvonlari
1942-yilda polkovnik, 1946-yilda aviatsiya general-mayori, 1949-yilda aviatsiya general-leytenanti unvonlari berilgan.
Vasiliy Stalin Sovet Armiyasining eng yosh generallaridan biriga aylangan boʻlsa-da, ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni Vitaliy Popkov keyinchalik shunday deb esladi: "Otasi unga qattiqqoʻl edi, faqat 12-marta oʻgʻliga general unvonini berish toʻgʻrisidagi buyruqni imzoladi".
Mukofotlari

SSSR
- Qizil Bayroqning uchta ordeni (20.06.1942, 07.02.1944 , 22.06.1948)
- II darajali Suvorov ordeni (29.05.1945)
- Aleksandr Nevskiy ordeni (03.11.1943)
- "Harbiy xizmatlari uchun" medali (1948 - 10 yillik xizmati uchun).
- "Moskva mudofaasi uchun" medali
- "Stalingrad mudofaasi uchun" medali
- "1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali
- "Berlinni olgani uchun" medali
- "Varshavani ozod qilgani uchun" medali
- "Sovet armiyasi va dengiz flotiga 30 yil" medali
- "Moskvaning 800 yilligi xotirasiga" medali
Xorijiy mukofotlar
- Grunvald xochi ordeni (Polsha) (1945)
- "Odra, Nisa va Boltiqboʻyi uchun" medali (Polsha) (1945)
- "Varshava uchun 1939-1945" medali (Polsha) (1945)
Shaxsiy hayoti
Vasiliy Stalin aslida 4 marta turmush qurgan, oldingi nikohlaridan xotinlarining asrab olingan bolalarini hisobga olmaganda, toʻrtta farzandi bor edi.
Kinoda
- 1983-yil - "Qizil monarx", Vasiliy Stalin rolida - Devid Threlfall
- 1991-yil - "Mening eng yaqin doʻstim - general Vasiliy, Iosifning oʻgʻli, Vasiliy Stalin rolida - aktyor Vladimir Steklov.
- 1992-yil - "Stalin", Stanislav Strelkov Vasiliy Stalin rolida.
- 2004-yil - "Moskva saga", Sergey Bezrukov Vasiliy Stalin rolida.
- 2004-yil - “Oʻgʻrilar va fohishalar. Sovrin - koinotga parvoz", Yevgeniy Krainov Vasiliy Stalin rolida.
- 2005-yil - "Aleksandr bogʻi", Andrey Gusev Vasiliy Stalin rolida.
- 2005-yil - "Davr yulduzi", Ilya Drevnov Vasiliy Stalin rolida.
- 2006-yil - "Stalin. Jonli", Pavel Vashchilin Vasiliy Stalin rolida
- 2008-yil - "Beriya uchun ov", Andrey Gusev Vasiliy Stalin rolida.
- 2009-yil - "Boʻri Messing: vaqtni koʻrgan", Georgiy Teslya-Gerasimov Vasiliy Stalin rolida.
- 2012-yil - "Xokkey oʻyinlari", Aleksandr Pechenin Vasiliy Stalin rolida.
- 2012-yil - "MUR", Andrey Gusev Vasiliy Stalin rolida.
- 2013-yil - "Xalqlar Otasining Oʻgʻli", Gela Mesxi Vasiliy Stalin rolida.
- 2014-yil - "Talyanka", Pavel Derevyanko Vasiliy Stalin rolida.
- 2015-yil - "Vlasik. Stalin soyasi", Yegor Klinaev (bolalikda), Pavel Vashchilin Vasiliy Stalin rolida.
- 2017-yil - "Stalinning oʻlimi", Rupert Dost Vasiliy Stalin rolida.
- 2018 yil - "Svetlana", Sergey Kolos Vasiliy Stalin rolida.
Hujjatli Filmlarda
- «Кремлёвские похороны. Василий Сталин» YouTubeda
- «Василий Сталин. Взлёт» YouTubeda
- «Василий Сталин. Падение» YouTubeda
Xotiralarda
Василий Сталин. «От отца не отрекаюсь!». Запрещённые мемуары сына Вождя, 2000 экз, М.: Яуза-пресс, 2016. ISBN 978-5-9955-0847-2.
Adabiyotlar
- Alliluyev V.S. Bir oilaning yilnomasi: Alliluyev-Stalin. - М. : "Yosh gvardiya", 2002. - 338 b. - 5000 nusxa. — ISBN 5-235-02245-9
- Коллектив авторов . Ulug 'Vatan urushi: diviziya komandirlari. Harbiy biografik lugʻat / V. P. Goremykin. - M . : Kuchkovo koni, 2014-yil. - T. 2. - FROM. 829-831. - 1000 nusxa. - ISBN 978-5-9950-0341-0 .
- Vasilyeva K. "Oʻgʻil ota uchun javobgar emas". Vasiliy Stalinning rafiqasi bilan suhbat. / Intervyu olgan Sergey Rikov
- Volodarskiy E. Ya. Vasiliy Stalin, rahbarning oʻgʻli. - М. : PROZAiK, 2012. - 320 b. - 5000 nusxa. — ISBN 978-5-91631-173-0
- Gorbachev A.N. 10000 mamlakat generallari: qisqacha bio-bibliografik ma'lumotnoma. - 5-nashr. - М. .: Infogans, 2017.
- Gribanov S.V. Tsarevich Stalin. - М. .: Hindukush, 1992. - 32 b. - Seriya: "Kreml sudining sirlari", jild. 1. - 100 000 nusxa. — ISBN 5-85850-005-6
- Zenkovich N. A. Oʻtgan asr sirlari. Yolgʻon guvohlik. Soxtalashtirishlar. Muvofiq dalillar. - М. : Olma-Press, 2004. - 672 b. - 3000 nusxa. - ISBN 5-224-04540-1
- Polyanskiy V. Vasiliy Stalin bilan 10 yil. - Tver: Vikant, 1995. - 156 p. — ISBN 5-900886-01-8
- Артём Сергеев, Екатерина Глушик. Беседы о Сталине, 5000 экз, Сталин: Первоисточники, М.: Крымский мост-9Д, 2006. ISBN 5-89747-067-7.
- Артём Сергеев, Екатерина Глушик. Как жил, работал и воспитывал детей И. В. Сталин. Свидетельства очевидца, 2000 экз, Сталин: Первоисточники, М.: Крымский мост-9Д, НТЦ "Форум", 2011. ISBN 978-5-89747-062-4.
- Sokolov B.V. Vasiliy Stalin. "Xalqlar otasi" ning oʻgʻli. - М. : AST-PRESS KNIGA, 2004. - 368 b.: 8 b. kasal. - (Tarixiy tadqiqot). - 7000 nusxa. — ISBN 5-462-00126-6
- Suxomlinov A.V. Vasiliy, rahbarning oʻgʻli. - М. : "Juda maxfiy" toʻplami, 2001. - 416 b., 24 varaq. kasal. yoniq - 5000 nusxa. — ISBN 5-89048-089-8
- Smyslov O. S. Vasiliy Stalin. Garovga ism bering. - М. : Veche, 2003. - 464 p., kasal. (16 p.) - (Dosye retushsiz). - 7000 nusxa. — ISBN 5-94538-329-5
- Кеворков В.. Исповедь перед казнью, 2000 экз, М.: Совершенно секретно, 2006. ISBN 5-89048-159-2.
- Mikoyan S. A. Biz urush farzandlarimiz (Wayback Machine saytida 2019-07-24 sanasida ) . - М. .: Yauza, Eksmo, 2006. - ISBN 5-699-18874-6
- „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Stalingrad mudofaasi uchun medali sohiblari
- Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari
- Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- 1962-yilda vafot etganlar
- 19-martda vafot etganlar
- Moskvada tugʻilganlar
- 1921-yilda tugʻilganlar
- 24-martda tugʻilganlar
- Pages with unreviewed translations