Qoldiq qiymat

Qoldiq qiymat — bu biror mahsulot yoki aktivning amortizatsiyadan keyingi kelajakdagi pul ifodasidagi qiymati boʻlib, u koʻpincha boshlangʻich narxga nisbatan foiz koʻrinishida ham ifodalanadi.

U lizing hisob-kitoblarining muhim tarkibiy qismlaridan biri boʻlib, buxgalteriya hisobida asosiy tushunchalardan hisoblanadi. Qoldiq qiymat aktiv egasi uning foydalanish muddati tugaganda yoki lizing muddati yakunida olish mumkin boʻlgan qiymat miqdorini anglatadi.

Misol: avtomobil bugun 20 000 dollar narxda sotiladi. 36 oy foydalanish va 50 000 mil (taxminan 80 467 km) yurilgandan soʻng uning qiymati shartnomada 10 000 dollar yoki 50% deb belgilanadi. Shunday qilib, kredit hisoblanadigan summa 20 000 dollardan 10 000 dollarning hozirgi qiymati ayrilgan holda aniqlanadi.

Qoldiq qiymat shartnomalarda yopiq yoki ochiq shartnoma koʻrinishida belgilanadi.

Buxgalteriya hisobida qoldiq qiymat — bu aktiv toʻliq amortizatsiya qilingandan yoki foydalanish muddati tugagandan keyin ham qoladigan taxminiy qiymatdir.

Qoldiq qiymatni hisoblash amortizatsiyadan keyingi asosiy qiymatga tayanadi.

Qoldiq qiymatni hisoblashda bir nechta omillar hisobga olinadi: avtomobil yoki aktivning bozor qiymati, shartnoma muddati va yurish masofasi asosiy nuqta boʻlib xizmat qiladi. Bundan tashqari, mavsumiylik, oylik tuzatishlar, hayotiy sikl va utilizatsiya (yoʻq qilish) samaradorligi ham hisobga olinadi.

Lizing kompaniyalari oʻz tarixiy maʼlumotlariga asoslanib, ushbu omillarni moslashtiradi va yakuniy qoldiq qiymatni belgilaydi.

Buxgalteriya hisobida qoldiq qiymat — bu aktivdan foydalanish muddati tugagandan soʻng uni sotish orqali olinishi mumkin boʻlgan taxminiy summa hisoblanadi. Bunda aktivni yoʻq qilish bilan bogʻliq xarajatlar ham ayrib tashlanadi.

Qoldiq qiymatni hisoblash formulasi quyidagicha misolda koʻrsatiladi:

Bir kompaniya 20 000 yevroga mashina sotib olgan. Uning foydalanish muddati 5 yil boʻlib, shu muddat tugagan. Kompaniya ushbu mashinani hozir sotganda uning sotib olish narxining 10% ini qaytarib olishi mumkin.

Shunday qilib, qoldiq qiymat:

${\displaystyle {\text{Qoldiq qiymat}}=10\%\times (20{,}000)=2{,}000}$