Maskin jangi

Maskin jangi (arabcha: معركة مسكن‎‎), Dayr al-Jataliq jangi (arabcha: معركة دير الجثاليق‎‎) nomi bilan ham tanilgan, Ikkinchi fitna (680-690 yillar) davrida hal qiluvchi janglardan biri boʻlgan. 691-yil oktabr oyi oʻrtalarida hozirgi Bagʻdod yaqinida, Dajla daryosining gʻarbiy sohilida Umaviylar xalifasi Abdulmalik ibn Marvon boshchiligidagi qoʻshin hamda Makka markazida joylashgan raqib xalifa Abdulloh ibn az-Zubayrning Iroqdagi noibi Musʼab ibn az-Zubayr askarlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan.

Jang boshlanganda Mus’ab qoʻshinidagi askarlarning aksariyati yashirincha Abdulmalikka bay’at qilib, jang qilishdan bosh tortgan. Mus’abning yetakchi qoʻmondoni Ibrohim ibn al-Ashtar jangda halok boʻlgan. Oradan koʻp oʻtmay, Mus’abning oʻzi ham oʻldirilgan. Bu esa Umaviylarning gʻalabasi va Iroqning qayta egallab olinishiga sabab boʻlgan. Natijada, 692-yil oxirida Umaviylar uchun Hijoz (Arabistonning gʻarbiy qismi)ni qayta zabt etish uchun yoʻl ochilgan.

Jang Dayr al-Jataliq (katolikos monastiri) yaqinida, Maskin atrofida joylashgan nestoriylik monastiri hududida boʻlib oʻtgan. Maskin shahri Dajla daryosining gʻarbiy sohilida, sobiq Dujayl kanali boʻyida joylashgan boʻlib, hozirgi Bagʻdod shahridan taxminan 50–55 kilometr (31–34 mi) shimolda va Sumayka qishlogʻidan 3 kilometr (1,9 mil) janubda joylashgan edi. Qadimgi Maskin shahri hozirda „Xaroib Maskin“ (yaʼni „Maskin xarobalari“) nomi bilan tanilgan. Dayr al-Jataliq esa Sumayka qishlogʻidan 6 kilometr (3,7 mil) janubi-sharqda joylashgan Tell al-Dayr tepaligi boʻlishi mumkin.