Koʻlob viloyati

Koʻlob viloyati
tojikcha: *Вилояти Кӯлоб*
Gerb;	Bayroq;
Viloyat
Tegishli	Tojikiston SSR
Tarkibida	1 shahar, 8 tuman, 6 shaharcha
Maʼmuriy markazi	Koʻlob
Asos solingan sanasi	1939—1955; 1973—1988; 1990—1992
Rasmiy tillar	Tojik tili, rus tili
Aholi (1987)	570 ming kishi
Millatlar tarkibi	tojiklar, ruslar
Dinlar tarkibi	musulmonlar, xristianlar
Maydoni	12,0 ming km²
Vaqt mintaqasi	UTC +5:00
Pochta indeksi	735140
Avtomobil raqami kodi	КЮ
Xaritada

Koʻlob viloyati (tojikcha: Вилояти Кӯлоб, ruscha: Кулябская область) – 1939—1955, 1973—1988 hamda 1990—1992-yillarda mavjud boʻlgan Tojikiston SSR va Tojikiston Respublikasidagi maʼmuriy-hududiy birlik.

Maydoni – 12,0 ming km². Aholisi – 570 ming kishi (1987-yil), shundan shahar aholisi – 26%. Maʼmuriy jihatdan 8 tuman, 1 shahar va 6 shaharchadan iborat (1987).

Maʼmuriy-markazi – Koʻlob shahri.

Hisor-Oloy tizmasining janubiy etaklarida joylashgan.

Tarixi

Koʻlob viloyati respublikaning dastlabki toʻrt viloyatidan biri boʻlgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1939-yil 27-oktyabrdagi qaroriga binoan Koʻlob okrugi negizida tuzilgan. Viloyat tarkibiga Koʻlob shahri va Baljuvon, Dangʻara, Dashtijum, Kangurt, Qizil mozor, Kolxozobod, Koʻlob, Moʻminobod, Farxor, Sari Hisor, Xovaling, Shoʻrobod tumanlari kiritilgan.

1944-yil 7-yanvarda Dangʻara tumani yangidan tashkil etilgan Qoʻrgʻontepa viloyatiga oʻtkazilgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1955-yil 24-avgustdagi qaroriga binoan viloyat tugatilgan, uning tumanlari toʻgʻridan toʻgʻri respublika boshqaruviga oʻtkazilgan.

1973-yil 29-dekabrda Tojikiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi qaroriga asosan viloyat qaytadan tashkil qilinadi. Uning tarkibiga Koʻlob shahri, Vosey, Dangʻara, Koʻlob, Leningrad, Moskva, Farxor, Panj, Sovet tumanlari kiritiladi.

1979-yil 6-dekabrda Panj tumani Koʻlob viloyatidan Qoʻrgʻontepa viloyatiga oʻtkaziladi.

1988-yil 8-sentyabrda viloyatning maʼmuriy tumanlari Xatlon viloyati tarkibiga kiritiladi.

1990-yil 24-yanvarda Xatlon viloyati tugatilishi bilan Koʻlob qisqa muddatga qayta tiklanadi va tarkibiga Koʻlob shahri, Vosey, Dangʻara, Koʻlob, Leningrad, Mosva, Farxor, Sovet, Xovali tumanlari kiritiladi. 1992-yil 2-dekabrda nihoyat tugatiladi va qayta tiklangan Xatlon viloyatiga qoʻshib yuboriladi.

Tabiati

Iqlimi – kontinental. Asosiy daryosi – Panj. Moʻminobod, Selbur va boshqa suv omborlari mavjud.

Maʼmuriy-hududiy boʻlinishi

1978-yil holatiga koʻra, Koʻlob viloyati maʼmuriy-hududiy boʻlinishi quyidagicha:

Tuman	markazi	Tarkibidagi qishloqlar
Koʻlob shahri	–
Vosey tumani	Vosey shaharchasi	Vosey shaharchasi, Guliston, Lohutiy, Mehnatobod, Michurin, Orol, Paxtaobod, Paxtakor, Tojikiston, Toʻgarak, Xovaling, Shugʻnov qishloq sovetlari
Dangʻara tumani	Dangʻara shaharchasi	Dangʻara shaharchasi, Oqsuv, Pushing, Sangtoʻda, Sebiston, Sharipov I. Nomidagi q.s.
Koʻlob tumani	Koʻlob sh.	Dahana, Koʻlob, Zarbdor, Ziraki q.s.
Leningrad tumani	Leningrad shaharchasi	Leningrad shaharchasi, Boggain, Dashtijum, Qulchashma, „SSSRning 50 yilligi“, Shoʻroobod q.s.
Moskva tumani	Moskva shaharchasi	Moskva shaharchasi, Kalinin, Mehnatobod, Qahramon, Turdiyev nomidagi, Chubak q.s.
Farxor tumani	Farxor shaharchasi	Farxor shaharchasi, Gulshan, Dehqonariq, Farxor, Komsomol, Vatan, Gʻalaba, Gʻayrat q.s.
Panj tumani	Panj shaharchasi	Panj shaharchasi, Arab, Kuldamin, Namuna, Sarmant, Tugul q.s.
Sovet tumani	Sovet shaharchasi	Sovet shaharchasi, Boboyunus nomidagi, Kangurt, Koʻshkiya, Tanobchi Vatan q.s.

Iqtisodiyoti

Yengil (paxta tozalash, charm-poyabzal), oziq-ovqat (moy press, goʻsht, un qirqish), metallga ishlov berish sanoatlari rivojlangan.
Tosh tuzi qazib olindi.
Sugʻorma dehqonchilik rivojlangan. Ular paxta, gʻalla (bugʻdoy, arpa), kartoshka, sabzavot yetishtirishgan. Meva yetishtirish. Uzumchilik. Hisor va qorakoʻl qoʻylarini koʻpaytirish, sogʻin chorvachilik. Ipakchilik.
Tanobchi-Qizilsuv balneologik va loy kurort zonasi.