Yordam
Bepul yuklab olish va ma’lumotlar platformasi

Kayxusrav III (كَیخُسرو سوم, turkcha: Gıyâseddin Keyhüsrev) yoki Gʻiyosiddin Kayxusrav ibn Qilich Arslon (forscha: غياث الدين كيخسرو بن قلج ارسلان‎‎; taxminan"}

Kayxusrav III

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Kayxusrav III
Rum sultoni
Saltanat 1266–1284
Oʻtmishdoshi Kilij Arslon IV
Davomchisi Masʼud II
Tugʻilishi tax. 1259–1263
Vafoti (yoshi)
Farzandlari Gʻiyosiddin Masʼud III
Fotima Xotun
Toʻliq nomi
Gʻiyosiddin Kayxusrav ibn Qilij Arslon
Uy Saljuqiylar sulolasi
Otasi Qilich Arslon IV

Kayxusrav III (كَیخُسرو سوم, turkcha: Gıyâseddin Keyhüsrev) yoki Gʻiyosiddin Kayxusrav ibn Qilich Arslon (forscha: غياث الدين كيخسرو بن قلج ارسلان‎‎; tax. 1259-1263 – 1284) 1265-yilda Rum saljuqiy sultoni etib tayinlanganida ikki yoshdan olti yoshgacha edi. U Qilich Arslon IVning oʻgʻli boʻlib, Saljuqiylar sulolasi zaif vakili sanalardi va u Parvona Muʼiniddin Sulaymon tomonidan boshqarilgan.

Hukmronligi (1265–1284)

Moʻgʻul xoni Abaqa tomonidan quvvatlangan Muʼiniddin Sulaymon 1266-yilda Qilich Arslon IVni qatl qildirgan. Yosh Kayxusrav faqatgina ramziy hukmdorga aylantirildi va uning hukmronligi davridagi voqealarda hech qanday rol oʻynamadi; bu davr avval Parvona, soʻngra esa Rumning moʻgʻul vaziri va arbobi Faxriddin Ali tomonidan toʻliq nazorat qilindi.

1277-yilda Baybars boshchiligidagi Mamluk sultoni qoʻshinlarining bostirib kirishi va ularning Elbiston jangida moʻgʻullarni tor-mor etishidan soʻng, moʻgʻullar hukmronligidagi Anatoliyadagi tartibsizliklar davomida Karamanlar sulolasi vakili Shamsiddin Mehmed Konyani egallashga muvaffaq boʻldi va qisqa muddatga Jimrini Rum sultonligining qoʻgʻirchoq hukmdori sifatida oʻrnatdi.

1283-yilda Kayxusrav moʻgʻul qoʻmondoni Kangirtay tomonidan Ilxoniya hukmdori Ahmadga qarshi qoʻzgʻolonga jalb etildi. Kayxusrav isyonchilikda qatnashgani uchun 1284-yil mart oyida qatl etilgan.

Kayxusrav III sulolaning soʻnggi saljuqiy sultoni boʻlib, u Konyadagi Alovuddin masjididagi sulolaviy maqbaraga dafn etilgan.

Kayxusrav III taxti

Kayxusrav III (1265–84) bilan bogʻliq yogʻoch taxt. Anqara etnografiya muzeyi.

Saljuqiylarning yogʻoch oʻymakorligining ajoyib namunasi boʻlgan uning taxti hozirda Anqara etnografiya muzeyida saqlanadi. Bungacha u Anqaradagi Qizil Bey masjidida saqlangan edi.

Qoʻlyozmalar

Nasiriddin Muh ibn Ibrohim tomonidan yozilgan, Gʻiyosiddin Kayxusrav III saroyida yashagan davrga oid bir qoʻlyozma maʼlum. Qoʻlyozma 1272–1273-yillarga tegishli. Unda nasriy va sheʼriy asarlar, shuningdek, miniatyuralar toʻplami jamlangan.

Adabiyotlar

  • Claude Cahen, Usmonlilar davrigacha boʻlgan Turkiya: moddiy va maʼnaviy madaniyat hamda tarix boʻyicha umumiy sharh, J. Jones-Williams tarjimasi, (Nyu-York: Taplinger, 1968) 284 va boshq.
  • Blue Guide: Turkey (London: A&C Black, 1995) 602-bet.
Yuqori