Haruki Murakami

Haruki Murakami (yap. 村上 春樹 Murakami Xaruki, 12-yanvar, 1949-yil, Kioto) — yapon yozuvchisi va tarjimon.

Uning kitoblari 50 tildan ortiq tilga tarjima qilingan va nafaqat Yaponiyada, balki vatanidan tashqarida ham bestseller hisoblanadi. Oʻzining badiiy va ilmiy adabiyotdagi asarlari tufayli tanqidchi va oʻquvchilarning olqishiga sabab boʻldi hamda Yaponiyada va xalqaro miqyosda koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi. Murakamining eng mashhur asarlari: "Qoʻy ovi" (1982), "Norvegiya oʻrmoni" (1987), "Soat qushining yilnomalari" (1994-95), "Sohildagi Kafka" (2002) va "1Q84" (2009-10-yillar). ). Shuningdek, u Raymond Karver va Jerom Selinjer kabi yozuvchilarning asarlarini yapon tiliga tarjima qilgan. Murakami kitoblari Richard Brautigan, Reymond Chandler va Kurt Vonnegut kabi gʻarb yozuvchilaridan ta'sirlangan holda yozilgan. Shu sababli, yapon adabiy jamoatchiligi haligacha uning kitoblarini "yaponcha ruhda emas" deb biladi.

Murakami ijodi asosan surreal va melanxolik boʻlib, Frank Kafkaga xos boʻlgan yolgʻizlik va begonalik mavzulari ularning syujetida yaratilgan. OAV ma'lumotlariga koʻra, u bir necha bor adabiyot boʻyicha Nobel mukofotiga nomzod boʻlgan , ammo Shvetsiya akademiyasi mukofotga nomzod boʻlish toʻgʻrisidagi hujjatlarni 50 yil oʻtgach e'lon qiladi , shuning uchun Murakamining Nobel mukofotiga nomzodligii haqida ma'lumotlar mish-mish hisoblanadi.

Xaruki Murakami 1949-yilda Kioto shahrida, klassik filolog oʻqituvchi oilasida tugʻilgan.

1971-yilda u sinfdoshi Yokoga uylandi, ular hali ham birga yashashadi, farzandlari yoʻq. 1974-yilda u Tokioning Kokubunzi shahrida oʻzining Piter Cat jazz barini ochdi. 1977-yilda u oʻz bari bilan shaharning tinchroq tumani boʻlgan Sendagayaga koʻchib oʻtdi.

1978-yil aprel oyida beysbol oʻyini paytida u kitob yozishi mumkinligini tushunib yetadi. Murakami tungi bar yopilgandan keyin biroz qolib, oddiy qogʻoz varaqlariga siyoh qalam bilan yozishni boshladi.

1979-yilda "Shamol qoʻshigʻini tingla" hikoyasi nashr etildi. Buning uchun u Gunzo Shinjin Sho adabiy mukofotini oldi, bu nufuzli mukofot har yili Gunzo jurnali tomonidan intiluvchan yapon yozuvchilariga beriladi. Yil oxiriga kelib, mukofotga sazovor boʻlgan roman - debyut uchun misli koʻrilmagan tirajda sotiladi - qattiq muqovada 150 000 nusxadan ortiq chop etiladi. 1980-yilda Pinboll 1973-nashr etildi. Ushbu ikkita hikoyasi oʻzbek tiliga tarjima qilingan .

1981-yilda Murakami bar ochish uchun litsenziyasini sotib, professional yozuvchiga aylandi. 1982-yilda u oʻzining birinchi romani “Qoʻy ovi” yozib tugatdi. Xuddi shu yili u yana bir mukofot "Noma" mukofotini qoʻlga kiritdi.

1986-yilda Murakami rafiqasi bilan Italiyaga, keyinroq Gretsiyaga joʻnab ketadi. Egey dengizidagi bir qancha orollarga sayohat qiladi. Yaponiyada " Novvoyxonaga qayta reyd " qisqa hikoyalar toʻplami nashr etiladi.

1987-yilda " Norvegiya oʻrmoni " romani nashr etiladi va u Londonga koʻchib oʻtadi.

1991-yilda Murakami Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi va Prinston universitetida tadqiqotchi stajyor lavozimini egalladi. Yaponiyada 1979-yildan 1989-yilgacha yozilgan barcha asarlarini oʻz ichiga olgan 8 jildlik toʻplami nashr etiladi.

1992-yilda Prinston universitetida dotsentlik unvonini oldi. “Chegara janubi”, “Quyoshning g‘arbiy” kitoblarini tugallaydi va Yaponiyada chop ettiradi.

1994-yilda Tokioda "Soat mexanizmi qushlari yilnomalari" romanining birinchi 2 jildi nashr etildi.

1999-yilda u "Mening sevimli Yoʻldoshim" romanini nashr etildi.

2000-yilda u "Barcha Xudoning bolalari raqsga tushishi mumkin" qisqa hikoyalar toʻplamini chiqardi.

2001-yil yanvar - Oiso shahridagi dengiz boʻyidagi uyga koʻchib oʻtdi, hozirgacha ushbu uyda ham yashaydi.

Murakami Skott Fitsjerald, Truman Kapot, Jon Irving, J.D Selingerning bir qator asarlarini ingliz tilidan yapon tiliga tarjima qilganva XX asrning boshqa amerikalik nasriy yozuvchilari, shuningdek, Van Alsburg va Ursula le Guinning ertaklarini oʻz tiliga oʻgirgan.

• Rubin J. Xaruki Murakami va soʻzlar musiqasi (2002, 2005). Ingliz tilidan tarjima. Anna Shulgat. ISBN 5-94278-479-5
• Murakami Haruki and Our Years of Pilgrimage : [Ingliz] / Gitte Marianne Hansen tomonidan tahrirlangan, Maykl Tsang. - Routledge, 2021-yil. - 308 p. - ISBN 978-0-367-18140.
• Suter R. Zamonaviylikni yaponlashtirish: Murakami Xaruki Yaponiya va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida : [Ingliz]. - Garvard universiteti nashriyoti, 2008-yil. - 250 p. - (Garvard Sharqiy Osiyo monografiyalari). - ISBN 978-0-674-02833-3.